Hỏi: Thưa cha, trong một số dịp mừng, con thấy thỉnh thoảng người ta tặng nhau tấm bằng “Phép lành Ṭa Thánh” do Đức Thánh Cha làm phép xem như món quà quư giá. Có người treo tấm bằng đó nơi pḥng khách thật trang trọng c̣n h́nh Chúa th́ lại không thấy treo. Con xin hỏi là Đức Thánh Cha có thực sự làm phép từng tấm bằng hay làm hàng loạt rồi người ta xin hay mua về và điền tên vào? Phép lành của Đức Thánh Cha và của linh mục có giá trị khác nhau không? Cám ơn cha.
Bạn Hồng Trang thân mến,
Chúng ta vẫn thấy nhiều gia đ́nh treo rất nhiều ảnh tượng như thế, nhất là gia đ́nh bắc di cư khu toàn ṭng. Họ thấy h́nh nào đẹp hay mua về từ những nơi hành hương đâu đó th́ treo hết cả ra ngoài pḥng khách. Chính v́ thế các anh em Tin Lành cũng có lư khi họ nói người Công giáo chỉ biết thờ ngẫu tượng! Chúng ta cũng thông cảm v́ ông bà ta trước kia không có nhiều kiến thức về giáo lư, cũng như thói quen của người dân thường chạy theo các vị thánh hơn là đến với Chúa và Mẹ Maria. V́ thế, pḥng khách của một số gia đ́nh trở nên như pḥng nhiếp ảnh vậy!
Nói về chứng nhận phép lành của ṭa thánh (có nơi gọi là bằng Phép lành), đó là giấy có chữ kư của Giám mục phụ trách trong văn pḥng xin ơn phúc lành của Đức Giáo Hoàng (dĩ nhiên với sự phê chuẩn của Đức Giáo Hoàng). Phép lành, Benedictio (hay blessing), là lời cầu xin Chúa chúc lành và ban ơn cho các tín hữu. Mọi tín hữu đều có thể cầu xin Chúa chúc lành cho bản thân và tha nhân, dựa trên mầu nhiệm ”các thánh thông công”. Theo lịch sử, việc chúc lành đă có trong Cựu Ước, với sự chúc lành của Thiên Chúa cho dân ngài, cho đến thời Tân Ước và dến ngày nay trong Giáo Hội. Nếu mọi tín hữu đều có thể chúc lành cho nhau, như bên Tây phương, chúng ta thường hay nghe tín hữu chúc lành cho nhau như “God bless you,” hay “God bless.” Người Việt chúng ta th́ không có thói quen ấy. C̣n sự chúc lành của những vị được Chúa chọn làm mục tử như Đức Giáo Hoàng, giám mục, linh mục càng có sức mạnh hơn nữa.
Lời chúc lành hay phép lành của Đức Giáo Hoàng được gọi là Phép lành Ṭa Thánh. Linh mục cũng có thể ban phép lành ṭa thánh, nhưng theo quy định của Giáo Luật (ví dụ lễ mở tay linh mục đầu tiên, cho người hấp hối, nguy tử). Việc ban phép lành của Đức Giáo Hoàng, giám mục, hay linh mục là như nhau v́ đó chỉ là á bí tích.
Muốn có được giấy chứng nhận này, bạn có thể viết thư thẳng tới Đức Giám mục Oscar Rizzato ở Vatican, kèm theo giấy chứng nhận hạnh kiểm do cha sở, hoặc cha bề trên ḍng nếu là tu sĩ. Sau đó, ngài sẽ chuyển đến giám mục đặc trách việc xin ơn phúc này của Đức Giáo Hoàng, và chính ngài sẽ kư, chứ không phải là Đức giáo hoàng kư. C̣n khi bạn đến Rôma hành hương, bạn có thể ghé 1 trong 30 của hàng bán ảnh tượng để nhờ các tiệm quanh đền thánh Phêrô viết giấy chứng nhận Phép lành Ṭa thánh và đưa vào trong văn pḥng ấy của Vatican để xin chữ kư (của giám mục phụ trách) và sau 10 ngày sẽ được nhận lại. Ngoài các cửa hàng ấy, c̣n có các Ḍng kín chiêm niệm nữ cũng đảm nhận việc viết giấy chứng nhận phép lành này.
Giấy chứng nhận phép lành này là sự chứng tỏ việc ban phép lành của Đức Thánh Cha thật sự thông qua văn pḥng của ngài tại ṭa thánh Vatican. Khi bạn mua (trả chi phí cho giấy, bút, thuê người viết, vẽ… chứ không phải mua giấy chứng nhận này, v́ ơn thánh không thể mua bán) giấy chứng nhận Phép lành ṭa thánh, có nghĩa là bạn cũng đang giúp và đóng góp vào việc từ thiện. Số tiền (khoảng 10 đô Mỹ) một tờ giấy này sẽ chi trả cho những người làm việc trong văn pḥng Vatican, số tiền c̣n lại sẽ sung vào quỹ cho người nghèo khổ mà ṭa thánh thực hiện.
Việc treo giấy này chỉ cho thấy bạn hănh diện khi được Đức Giáo Hoàng ban phép lành mà thôi, chứ không là bảo chứng ân xá hay toàn xá cho bạn. Thông thường chúng ta đề cao địa vị của Đức Giáo Hoàng, và cho rằng phép lành ấy là hơn tất cả các phép lành của giám mục hay linh mục. Thực sự, phép lành được ban ra đều như nhau (á bí tích, hay phụ tích). Thiên Chúa đă ban cho các linh mục quyền mở kho tàng của trái tim Ngài và đổ vào đó một cơn mưa hồng ân trên các linh hồn. Khi linh mục ban phép lành là chính Thiên Chúa ban. Bởi phép lành của Thiên Chúa qua linh mục (hay Đức Giáo Hoàng, Giám mục), bạn sẽ nhận được hồng ân yêu mến, sự mạnh của chịu đựng sự đau khổ và sự cứu giúp cho thân xác và linh hồn. Dĩ nhiên, bạn phải mở ḷng và đón nhận phép lành th́ phép lành ấy mới sinh ơn ích cho bạn (sự cộng tác từ hai phía: một phía ban tặng, phía c̣n lại mở ḷng đón nhận với ư muốn tốt lành và muốn trở nên tốt hơn).
Mỗi ngày chúng ta vẫn được ban phép lành qua linh mục chủ tế cuối Thánh Lễ. Ơn ích vẫn tuôn đổ xuống cho loài người, nhưng ngày nay có lẽ càng ngày ít tín hữu yêu chuộng và đón nhận phép lành từ tay linh mục. Khi chúng ta chết đi, chúng ta mới hiểu việc ban phép lành (của Giáo hoàng, Giám mục, và linh mục) tuyệt vời và có giá trị như thế nào khi ơn Chúa ào ạt đổ xuống.
Lm. Khất Tuệ